Sonbaharda Oluk Temizliği ve Baca Kontrolü | Bandırma

Sonbaharda oluk temizliği, çatı bakımının en ucuz ve en çok işe yarayan adımıdır; çünkü kışın çatıdan eve giren suyun önemli bir bölümü, aslında tıkalı bir oluğun ya da yaprakla dolmuş bir dere ağzının sonucudur. Bandırma'da yaprak dökümü ile ilk kalıcı yağmurlar birbirine çok yakın geldiği için bu iş genellikle "sonra bakarım" diye ertelenir ve ilk sağanakta taşan oluk hatırlatır. Bu yazıda sonbaharda olukta, iniş borusunda ve baca çevresinde nelere bakılacağını, hangi kısmı kendiniz yapabileceğinizi ve hangisinde usta çağırmanız gerektiğini anlatıyoruz. Genel bir kontrol listesi arıyorsanız kışa çatı hazırlığı yazımız tüm çatıyı kapsıyor; burada yalnızca suyun tahliyesine ve bacaya odaklanıyoruz.

Oluk neden en çok sonbaharda tıkanır?

Oluk, çatının suyunu tek bir noktaya toplayıp aşağı indirmek için dar ve eğimli bir kanaldır; dar olduğu için de küçük bir birikim bile akışı keser. Sonbaharda üç şey aynı anda olur. Ağaçlar yaprağını bırakır, yaz boyunca kiremit yüzeyinde kurumuş toz ve yosun parçaları ilk yağmurla oluğa sürüklenir, rüzgâr da komşu bahçelerdeki dalları ve yaprakları çatıya taşır. Bu karışım çürüdükçe oluk tabanında balçığa dönüşür ve içinden filiz bile çıkabilir.

Marmara kıyısında bir de sürekli rüzgâr var. Lodos ve poyraz yaprağı yalnızca ağacın altına değil, çatıya ve oluğun en uzak köşesine kadar taşır. Bu yüzden ağacı olmayan bir evde bile oluk dolabilir.

Zemin seviyesinden yapabileceğiniz kontroller

Çatıya çıkmadan önemli bilgiler toplayabilirsiniz:

• Kuru gün su denemesi. Oluğun en yüksek ucuna bir kova su dökün. Suyun iniş borusundan düzgün çıkıp çıkmadığına, oluk boyunca göllenme olup olmadığına bakın.
• Duvar izleri. Oluğun altında duvarda koyu, yosunlu ya da kabarmış boya çizgileri, geçmiş taşmaların izidir.
• Bağlantı yerleri. Oluk askılarının gevşeyip gevşemediğini, birleşim noktalarında sızıntı lekesi olup olmadığını yerden dürbünle ya da telefon kamerasının yakınlaştırmasıyla inceleyin.
• Boru çıkışı. İniş borusunun alt ucundan su düzgün ve temiz akıyor mu, yoksa çamur ve yaprak parçası mı geliyor?
• Kiremit kenarı. Oluğa en yakın sıradaki kiremitlerde kayma ya da kırık var mı?

Alçak bir kat ya da garaj çatısında sağlam bir merdivenle oluğun yalnızca ağzındaki yaprakları elle almak mümkündür. Eldiven kullanın, merdiveni sabitleyin ve yanınızda birinin durmasını sağlayın. İki katlı bir binada, eğimli bir kiremit çatının kenarında çalışmak bunun dışındadır. Kenardaki oluğa uzanırken denge kaybı, sonbahar çatılarındaki en sık kaza nedenlerinden biridir.

Bacada ne kontrol edilir?

Baca, sonbaharda hem kuş hem nem açısından risk taşır. Zeminden bakarken şunlara dikkat edin:

1. Baca başlığı yerinde mi? Rüzgâr başlığı kaydırmış ya da düşürmüş olabilir.
2. Baca üstündeki harç ve sıva. Dökülen parçalar, yağmurun bacanın gövdesine işlediğini gösterir.
3. Baca dibi. Bacanın çatıyla buluştuğu yerde kabaran su yalıtım bandı ya da harçta açılan boşluk, kışın en sık sızıntı noktalarından biridir. Bu bölgeyi ayrıntılı ele aldığımız baca ve dere sızıntıları yazısına göz atabilirsiniz.
4. Duman ya da koku geri tepmesi. Sobayı ya da kazanı ilk yakışınızda içeri duman geliyorsa bacada yuva ya da tıkanıklık olabilir.

Kullanılan bir bacada kuş yuvasını ya da tıkanıklığı kendiniz kurcalamayın. Isıtma sistemi bağlıysa baca temizliği, bu işi yapan yetkili bir servisin konusudur. Çatı ustasının işi ise bacanın dış kısmı, dip birleşimi ve başlıktır.

Kendiniz yapabilecekleriniz ve usta gerektirenler

| İş | Kendiniz | Usta | |---|---|---| | Zeminden gözlem, fotoğraf | Evet | | | Kova ile akış denemesi | Evet | | | Alçak çatıda oluk ağzındaki yaprağı almak | Güvenle yapılabiliyorsa | | | Eğimli kiremit çatıda oluk temizliği | | Evet | | Oluk eğimini ve askı aralığını düzeltmek | | Evet | | İç boruda tıkaç açmak | Kısmen | Gerekirse | | Baca dibi harcı ve su yalıtım eteği | | Evet | | Baca başlığı takma ya da yenileme | | Evet | | Kiremit ve mahya onarımı | | Evet |

Tabloda "usta" yazan işlerin ortak noktası, hem ıslak ve eğimli yüzeyde çalışmayı hem de yapılan işin suyun yönünü değiştirmesini içermesidir. Eğimi yanlış ayarlanmış bir oluk temizlendiğinde bile bir sonraki yağmurda yeniden taşar.

Temizlik yetmediğinde

Bazen oluk temizlendiği hâlde sorun sürer. Birkaç tipik durum:

• Oluk ortasında su duruyor. Askılar sarkmış, eğim ters dönmüştür. Temizlikle değil, yeniden hizalamayla çözülür.
• Oluk birleşimlerinden damlıyor. Conta ya da lehim yorulmuştur; birleşim yenilenmelidir.
• Oluk çürümüş ya da paslanmış. Kıyı havasının tuzlu nemi, metal oluğu iç bölgelere göre daha hızlı yorar. Delikler çoğaldıysa yama yerine parça ya da tüm hat yenilemesi daha mantıklıdır.
• Oluk her yağmurda taşıyor ama temiz. Çatı yüzeyi ve oluk kapasitesi uyumsuzdur; yağmurun çok geldiği hatta tek iniş borusu yetmiyor olabilir.

Bu durumların hepsi oluk ve dere onarımı kapsamında incelenir. Baca dibi ya da başlık sorunu çıkarsa baca tamiri hizmeti devreye girer. Oluğun taşmasının asıl nedenini anlamak için çatı akıtmasını önleme yazısındaki ipuçları da faydalıdır.

Bandırma'da sonbahar takvimi

Kıyıda yağışlar çoğu zaman rüzgârla birlikte gelir ve oluğa yatay yönden de yük biner. Bu nedenle sonbaharda yalnızca temizlik değil, oluk askılarının ve birleşimlerin sağlamlığı da önemlidir. Pratik bir takvim şöyle olabilir: ekim ortasında zeminden gözlem ve kova denemesi, yaprak dökümü yoğunsa kasım başında ikinci bir bakış, ilk büyük fırtınadan sonra bir kontrol daha. Ağaç kökenli birikimin çok olduğu sokaklarda ya da çam, zeytin ve dut gibi çok yaprak bırakan ağaçların yanındaki evlerde sık bakmak gerekir.

Çatınıza ücretsiz keşif isteyin

Oluğunuzun neden taştığından ya da bacanın dibinde gördüğünüz izin ne olduğundan emin değilseniz, yerinde bir bakış genellikle birkaç dakikada netlik sağlar. Keşfin ardından nelerin acil, nelerin planlanabilir olduğunu açıkça ayırırız; gereksiz iş önermeyiz. Kışın ilk yağmurundan önce arayın: 0 850 304 59 06