Kiremit Çeşitleri: Marsilya, Kanal, Alaturka ve Metal Farkı

Kiremit denince akla tek bir malzeme gelse de aslında birbirinden hayli farklı çalışan birkaç aile vardır. Kimi kenetlenerek suyu ve rüzgârı birlikte karşılar, kimi geleneksel oluk-örtü mantığıyla üst üste biner, kimi ise ağırlığından güç alır. Hangisinin sizin çatınıza uyduğu; eğime, yapının taşıma gücüne ve istediğiniz görünüme bağlıdır. Bu yazıda başlıca kiremit türlerini, güçlü ve zayıf yanlarıyla karşılaştırıyoruz.

Marsilya kiremidi: kenetli ve pratik

Marsilya kiremidi, kenarlarındaki oluk ve dişlerle bir yanındaki ve alttaki kiremide geçme yaparak kenetlenir. Bu kenetlenme iki işi birden görür: yağmur suyunu düzenli kanallarda aşağı yönlendirir ve kiremitleri birbirine bağlayarak rüzgâra karşı ek tutuş sağlar. Kenetlendiği için görece düşük eğimlerde bile güvenle çalışır, döşemesi hızlıdır ve düzgün, modern bir yüzey verir. Türkiye'de en yaygın kullanılan tür olması da yedek parça ve onarım kolaylığı demektir.

Kanal (alaturka) kiremidi: geleneksel görünüm

Kanal ya da halk arasındaki adıyla alaturka kiremit, kenetlenmez; alt sıra oluk gibi ters, üst sıra örtü gibi düz yerleştirilerek suyun alttaki oluktan akması sağlanır. Eski yapılarda, tarihi dokuda ve nostaljik bir görünüm istenen villalarda sıkça tercih edilir. Zayıf yanı, kenetlenmediği için daha dik bir eğim ve daha titiz bir döşeme istemesidir; rüzgârlı bir çatıda gevşek yerleştirilmiş bir alaturka kiremit kolayca oynar. Bu yüzden geleneksel görünüm isteniyorsa bile, altına düzgün bir su yalıtımı serilmesi neredeyse zorunludur.

Toprak, beton ve metal kiremit

Kiremidin bir de üretildiği malzemeye göre ayrımı vardır:

• Toprak (kil) kiremit: Klasik, nefes alan ve doğru pişirildiğinde uzun ömürlü bir malzemedir. Zaafı, yüzey gözenekleri açıldığında suyu emip donla çatlamaya açık hale gelmesidir; bu yüzden yosun ve kirin erken temizlenmesi önemlidir.
• Beton kiremit: Çimento esaslıdır, darbeye ve dona dayanıklıdır, renk seçeneği boldur. Buna karşılık belirgin biçimde ağırdır; taşıyıcısı buna göre tasarlanmamış bir çatıda tercih edilmemelidir.
• Metal kiremit: Görünümü kiremit, yapısı sac panel olan hafif bir çözümdür. Çok hafif olması taşıyıcıyı yormaz ve hızlı döşenir; ancak yağmur sesi daha belirgindir ve doğru yalıtımla desteklenmesi gerekir.

Hangi çatıya hangisi yakışır?

Malzemeyi çatının kendisi belirler. Taşıyıcı sistem güçlüyse ve uzun ömürlü, darbeye dayanıklı bir yüzey isteniyorsa beton kiremit öne çıkar. Rüzgârın yüksek olduğu, eğimin çok dik olmadığı çatılarda kenetli Marsilya kiremidi güvenli bir tercihtir. Tarihi ya da geleneksel bir görünüm önceliğinizse alaturka kiremit uygundur ama dik eğim ve iyi su yalıtımı ister. Taşıyıcının hafif kalması gereken yapılarda ise metal kiremit mantıklı olur. Bu kararı çatıyı görmeden vermek doğru değildir; eğim, taşıma kapasitesi ve mevcut örtü birlikte değerlendirilmelidir.

Bandırma'da kiremit seçiminde asıl mesele

Bandırma'da hangi kiremidi seçtiğinizden çok, onu rüzgâra karşı nasıl sabitlediğiniz önemlidir. Marmara'nın lodosu, gevşek döşenmiş her kiremidi bir kaldıraç gibi zorlar; bu yüzden burada mahya, saçak ve kenar sıralarının bağlanması, kiremidin türünden daha belirleyicidir. Kenetli türler rüzgârda doğal bir avantaj sağlarken, kenetsiz alaturka kiremit ancak sağlam harç ve altındaki iyi bir su yalıtımıyla güvenli olur. Deniz havasının nemi de kiremit yüzeyinde yosunu hızlandırdığı için, seçilen türün düzenli temizlenmesi ömrünü uzatan asıl unsurdur.

Doğru kiremidi keşifte belirleyelim

Çatınıza hangi kiremidin uyacağı; eğimini, taşıyıcı yapısını ve mevcut kaplamayı yerinde görmeden söylenemez. Yeni döşeme ya da tür değişikliği düşünüyorsanız kiremit çatı uygulamamız kapsamında çatıyı değerlendirip size en uygun türü öneriyoruz. Mevcut kiremitte kırık, kayma ya da yosunlanma varsa ve komple değişim gerekip gerekmediğini merak ediyorsanız, önce çatı onarımı ile durumu inceleyip dürüst bir değerlendirme sunuyoruz.